Sam wyrok czy nakaz zapłaty nie odzyska długu. Pieniądze ściąga komornik, ale dopiero na wniosek wierzyciela. Dobrze przygotowany wniosek egzekucyjny uruchamia zajęcia rachunków, wynagrodzenia i majątku dłużnika, a od jego treści zależy, jak szybko i jak skutecznie odzyskasz należność. Poniżej pokazujemy, jaki tytuł jest potrzebny, co musi znaleźć się we wniosku, jak wybrać komornika i ile kosztuje egzekucja. Stan prawny na 2026 rok.
Bez tytułu wykonawczego komornik nie ruszy
Podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy. Zgodnie z art. 776 KPC jest to tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności. Sama faktura, wyrok bez klauzuli albo nakaz zapłaty, który nie stał się tytułem wykonawczym, nie wystarczą, żeby komornik wszczął egzekucję świadczenia pieniężnego.
Tytułami egzekucyjnymi są między innymi prawomocne albo natychmiast wykonalne orzeczenia sądu, ugody sądowe, orzeczenia referendarza oraz akty notarialne z poddaniem się egzekucji. Zanim więc trafisz do komornika, musisz najpierw uzyskać orzeczenie i nadać mu klauzulę wykonalności. Do wniosku dołącza się ten tytuł wykonawczy.
Jest jeden wyjątek proceduralny wart uwagi. Jeżeli z tytułu wynika, że termin przedawnienia dochodzonego roszczenia upłynął, wierzyciel musi dołączyć dokument wykazujący przerwanie biegu przedawnienia. Bez tego komornik nie wszczyna egzekucji.
Co musi zawierać wniosek egzekucyjny
Wniosek składa się właściwemu komornikowi, a w postępowaniu egzekucyjnym można to zrobić na piśmie albo ustnie do protokołu. W praktyce dla spraw kierowanych do komornika używa się urzędowego formularza wniosku egzekucyjnego.
Wniosek musi wskazywać świadczenie, które ma być wyegzekwowane. Warto ująć w nim wszystkie należne kwoty, czyli:
- należność główną wynikającą z tytułu,
- odsetki, jeżeli zostały zasądzone,
- koszty procesu przeciwko dłużnikowi,
- koszty postępowania klauzulowego.
Do wniosku obowiązkowo dołącza się oryginał tytułu wykonawczego. W sprawach z elektronicznym tytułem wykonawczym, na przykład z elektronicznego postępowania upominawczego, wniosek można złożyć do komornika przez system teleinformatyczny, a komornik weryfikuje tytuł w systemie.
Wskazanie sposobów egzekucji i poszukiwanie majątku
Wniosek egzekucyjny umożliwia prowadzenie egzekucji wszystkimi dopuszczalnymi sposobami, z jednym ważnym wyjątkiem. Egzekucja z nieruchomości wymaga wyraźnego, osobnego wniosku wierzyciela, więc jeżeli chcesz sięgnąć po nieruchomość dłużnika, trzeba to wprost zaznaczyć. Wierzyciel może wskazać jeden lub kilka sposobów, a organ egzekucyjny stosuje sposób najmniej uciążliwy dla dłużnika. Typowe sposoby egzekucji świadczeń pieniężnych to:
- egzekucja z rachunków bankowych,
- egzekucja z wynagrodzenia za pracę,
- egzekucja z ruchomości,
- egzekucja z wierzytelności i innych praw majątkowych,
- egzekucja z nieruchomości.
Jeżeli nie znasz majątku dłużnika, nie jesteś bezradny. Komornik z urzędu ustala majątek, gdy wierzyciel go nie wskaże, między innymi na podstawie rejestrów elektronicznych, a także wzywa dłużnika do złożenia wykazu majątku. Gdy to nie wystarczy, wierzyciel może dodatkowo zlecić komornikowi poszukiwanie majątku dłużnika. Podstawą jest tu art. 801(2) KPC, a opłata stała za takie poszukiwanie wynosi 100 zł.
Jak wybrać komornika
Co do zasady komornik działa na obszarze swojego rewiru, którym jest obszar właściwości sądu rejonowego. Wierzyciel ma jednak istotny przywilej: prawo wyboru komornika. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych można wybrać komornika na obszarze właściwości sądu apelacyjnego, na którym znajduje się kancelaria komornika właściwego według KPC. Prawo wyboru nie jest więc ogólnopolskie, lecz obejmuje cały obszar danej apelacji.
Prawo wyboru nie dotyczy między innymi egzekucji z nieruchomości oraz spraw, do których stosuje się przepisy o egzekucji z nieruchomości. Korzystając z wyboru, trzeba dołączyć do wniosku pisemne oświadczenie, że korzysta się z tego prawa.
Wybrany komornik nie zawsze przyjmie sprawę. Odmówi jej, jeżeli:
- zaległość w prowadzonych egzekucjach przekracza 6 miesięcy, chyba że wpływ spraw w poprzednim roku nie przekroczył 1000,
- wpływ spraw w danym roku przekroczył 2500, a skuteczność w poprzednim roku była niższa niż 35%,
- wpływ spraw w danym roku przekroczył 5000.
Dodatkowo komornik może odmówić danemu wierzycielowi, jeżeli liczba jego wniosków w danym roku przekroczyła 100. Dlatego wybór skutecznego komornika z odpowiednim zapasem mocy przerobowych ma realne znaczenie dla tempa odzyskania długu.
Co dzieje się po złożeniu wniosku
Po otrzymaniu wniosku komornik ma podjąć niezbędne czynności niezwłocznie, nie później niż w ciągu 7 dni. Przy pierwszej czynności dłużnik otrzymuje zawiadomienie o wszczęciu egzekucji, treść tytułu wykonawczego, wskazanie sposobu egzekucji oraz pouczenia.
Następnie komornik dokonuje zajęć, na przykład rachunku bankowego czy wynagrodzenia, a zajęte ruchomości lub nieruchomości może sprzedać w drodze licytacji, w tym licytacji elektronicznej. To właśnie ten etap zamienia papierowy tytuł w realne pieniądze na koncie wierzyciela.
Ile kosztuje egzekucja i kto za nią płaci
Najlepsza wiadomość dla wierzyciela jest taka, że koszty egzekucji zasadniczo obciążają dłużnika. Opłatę egzekucyjną komornik ściąga wraz z egzekwowanym świadczeniem, proporcjonalnie do wyegzekwowanej kwoty.
Kluczowe stawki na 2026 rok wyglądają tak:
- zasadnicza opłata stosunkowa wynosi 10% wartości wyegzekwowanego świadczenia i obciąża dłużnika,
- opłata spada do 3%, jeżeli dłużnik zapłaci całość lub część świadczenia komornikowi w ciągu miesiąca od zawiadomienia o wszczęciu egzekucji,
- opłaty stosunkowe nie mogą być niższe niż 150 zł ani wyższe niż 50 000 zł.
Opłata minimalna zależy od sposobu zaspokojenia. Wynosi 150 zł przy zapłacie do komornika w ciągu miesiąca, 200 zł, gdy świadczenie wyegzekwowano wyłącznie z wierzytelności, rachunku bankowego, wynagrodzenia lub świadczeń społecznych, oraz 300 zł w pozostałych przypadkach. Warto pamiętać, że kwota zapłacona przez dłużnika bezpośrednio wierzycielowi, z pominięciem komornika, nie jest traktowana jako świadczenie wyegzekwowane.
Gdy egzekucja jest bezskuteczna
Nie każda egzekucja kończy się odzyskaniem pieniędzy. Jeżeli dłużnik nie ma majątku, z którego można uzyskać kwotę wyższą niż koszty egzekucyjne, komornik umarza postępowanie na podstawie art. 824 KPC i zwraca wierzycielowi tytuł wykonawczy. Nie oznacza to jednak końca drogi.
Postanowienie o umorzeniu z powodu bezskuteczności jest cennym dokumentem, bo otwiera dalsze możliwości. Co dokładnie zrobić po takim umorzeniu, opisaliśmy w osobnym poradniku o tym, co dalej, gdy egzekucja jest bezskuteczna. W wielu sprawach kolejnym krokiem jest sięgnięcie po majątek osób trzecich, na przykład członków zarządu spółki.
Najczęściej zadawane pytania
Czego potrzebuję, żeby złożyć wniosek do komornika?
Potrzebujesz tytułu wykonawczego, czyli tytułu egzekucyjnego z klauzulą wykonalności, oraz wniosku egzekucyjnego wskazującego świadczenie do wyegzekwowania. Do wniosku dołącza się oryginał tytułu wykonawczego.
Czy mogę wybrać komornika z dowolnego miasta w Polsce?
Nie w pełni dowolnie. Prawo wyboru komornika obejmuje obszar właściwości sądu apelacyjnego, na którym działa komornik właściwy według KPC. Wybór nie dotyczy między innymi egzekucji z nieruchomości, a komornik może odmówić przyjęcia sprawy z powodu przeciążenia.
Co, jeśli nie znam majątku dłużnika?
Komornik z urzędu ustala majątek na podstawie rejestrów i wzywa dłużnika do złożenia wykazu majątku. Dodatkowo możesz zlecić komornikowi poszukiwanie majątku za opłatą 100 zł na podstawie art. 801(2) KPC.
Ile kosztuje egzekucja komornicza?
Zasadnicza opłata wynosi 10% wyegzekwowanego świadczenia i obciąża dłużnika, a 3%, jeżeli dłużnik zapłaci komornikowi w ciągu miesiąca od zawiadomienia. Opłaty nie mogą być niższe niż 150 zł ani wyższe niż 50 000 zł.
Jak szybko komornik podejmie działania?
Komornik powinien podjąć niezbędne czynności niezwłocznie, nie później niż w ciągu 7 dni od otrzymania wniosku. Przy pierwszej czynności dłużnik dostaje zawiadomienie o wszczęciu egzekucji.
Czy mogę od razu żądać egzekucji z nieruchomości?
Tak, ale wymaga to wyraźnego wniosku. Zwykły wniosek egzekucyjny obejmuje wszystkie sposoby poza egzekucją z nieruchomości, którą trzeba zaznaczyć osobno.
Odzyskaj dług z pomocą dobrze przygotowanego wniosku
Skuteczna egzekucja zaczyna się od trafnego wniosku: właściwy tytuł wykonawczy, wskazane sposoby egzekucji, dobrze dobrany komornik i zlecenie poszukiwania majątku, gdy trzeba. To przesądza, czy dłużnik zapłaci w kilka tygodni, czy sprawa ugrzęźnie. Prowadzimy egzekucje w ramach windykacji sądowej, od wniosku po nadzór nad komornikiem. Jeżeli masz tytuł wobec dłużnika, skontaktuj się z nami i zajmiemy się egzekucją.
