TL;DR. Wysokość opłaty od pozwu zależy od wartości przedmiotu sporu (WPS). Do 20 000 zł obowiązują opłaty stałe według progów (od 30 zł do 1000 zł), a powyżej 20 000 zł – opłata stosunkowa 5% WPS. Najważniejsza zmiana: od 23 września 2025 roku górna granica opłaty stosunkowej wynosi 100 000 zł, a nie – jak wcześniej – 200 000 zł. Jeśli dochodzisz roszczenia z dokumentu i sprawa nadaje się do postępowania nakazowego albo elektronicznego postępowania upominawczego (EPU), zapłacisz tylko 1/4 opłaty. A gdy cofniesz pozew, zanim sąd wyśle jego odpis drugiej stronie, odzyskasz całą wpłaconą opłatę. Ostatecznie koszty procesu ponosi strona przegrywająca (art. 98 k.p.c.).
Od czego zależy opłata
Pozew o zapłatę podlega opłacie sądowej – wskazuje to art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, a opłatę uiszcza się przy wniesieniu pisma (art. 10). Jej wysokość zależy od wartości przedmiotu sporu, czyli w sprawach o zapłatę – od dochodzonej kwoty.
System jest dwustopniowy. Do 20 000 zł stosuje się opłaty stałe według ustawowych progów (art. 13 ust. 1). Powyżej 20 000 zł wchodzi opłata stosunkowa – 5% wartości przedmiotu sporu (art. 13 ust. 2). To rozróżnienie decyduje o tym, jak liczysz koszt pozwu.
Opłaty stałe do 20 000 zł – tabela progów
Dla spraw majątkowych o prawa do 20 000 zł, w brzmieniu obowiązującym od 23 września 2025 roku, opłata stała wynosi:
| Wartość przedmiotu sporu | Opłata | |—|—| | do 500 zł | 30 zł | | ponad 500 zł do 1500 zł | 100 zł | | ponad 1500 zł do 4000 zł | 200 zł | | ponad 4000 zł do 7500 zł | 400 zł | | ponad 7500 zł do 10 000 zł | 500 zł | | ponad 10 000 zł do 15 000 zł | 750 zł | | ponad 15 000 zł do 20 000 zł | 1000 zł |
Częsty błąd to pomijanie progów 750 zł i 1000 zł dla wartości od 10 000 zł do 20 000 zł albo liczenie 5% także dla kwot do 20 000 zł, mimo że obowiązują tam opłaty stałe.
Opłata stosunkowa powyżej 20 000 zł
Gdy wartość przedmiotu sporu przekracza 20 000 zł, opłata wynosi 5% tej wartości. Przykład: przy roszczeniu 60 000 zł opłata to 3000 zł, a przy 150 000 zł – 7500 zł.
Tu pojawia się kluczowa zmiana. Historycznie górna granica opłaty stosunkowej wynosiła 200 000 zł, ale art. 13 ust. 2 w brzmieniu obowiązującym od 23 września 2025 roku obniżył ją do 100 000 zł. Oznacza to, że nawet przy bardzo wysokich roszczeniach opłata nie przekroczy 100 000 zł. Używanie starego limitu 200 000 zł po tej zmianie to dziś jeden z najczęstszych błędów w liczeniu kosztów.
Dla porządku: opłata części pieniężnej nie może być niższa niż 30 zł (art. 20 ust. 1), a końcówkę opłaty zaokrągla się w górę do pełnego złotego (art. 21).
Kiedy zapłacisz tylko 1/4 opłaty
To realna oszczędność, którą warto wykorzystać. W postępowaniu nakazowym – gdy dochodzisz roszczenia z dokumentu spełniającego przesłanki nakazu (np. z weksla albo zaakceptowanej faktury) – pobiera się jedynie 1/4 opłaty (art. 19 ust. 2 pkt 1). Tak samo w elektronicznym postępowaniu upominawczym (EPU, e-sąd) opłata wynosi 1/4 (art. 19 ust. 2 pkt 2).
Przy roszczeniu 60 000 zł oznacza to 750 zł zamiast 3000 zł na starcie. Warto jednak nie mylić trzech ścieżek: postępowania nakazowego, zwykłego upominawczego i EPU – to różne tryby o różnych zasadach, choć nakazowe i EPU łączy ta sama, obniżona opłata.
Kiedy odzyskasz opłatę
Opłata nie zawsze przepada. Sąd zwraca całą opłatę od pozwu cofniętego, zanim wysłał jego odpis drugiej stronie (art. 79 ust. 1 pkt 1 lit. b). To ważne przy taktyce windykacyjnej: jeśli dłużnik zapłaci tuż po złożeniu pozwu, a sprawa nie ruszyła, możesz odzyskać wpłaconą opłatę. Cofnięcie pozwu już po doręczeniu odpisu pozwanemu rządzi się innymi zasadami, dlatego przed takim krokiem warto sprawdzić skutki dla zwrotu.
Trzeba też pamiętać o zasadzie ogólnej: koszty procesu, w tym opłatę od pozwu, ostatecznie ponosi strona przegrywająca (art. 98 k.p.c.). Wygrywając sprawę o zapłatę, co do zasady odzyskujesz opłatę od dłużnika – to ona, a nie ty, poniesie ostatecznie ten koszt.
Najczęstsze pytania
Jak policzyć opłatę od pozwu przy WPS 18 000 zł?
Wartość mieści się w przedziale od 15 000 zł do 20 000 zł, więc obowiązuje opłata stała w wysokości 1000 zł (art. 13 ust. 1). Nie liczysz tu 5%, bo opłaty stosunkowe zaczynają się dopiero powyżej 20 000 zł.
Czy w EPU zawsze płaci się 1/4 opłaty?
Tak. W elektronicznym postępowaniu upominawczym pobiera się 1/4 opłaty (art. 19 ust. 2 pkt 2 ustawy o kosztach sądowych). Taka sama obniżona opłata obowiązuje w postępowaniu nakazowym.
Czy górny limit opłaty w 2026 roku to 100 000 zł czy 200 000 zł?
100 000 zł. Od 23 września 2025 roku art. 13 ust. 2 obniżył maksymalną opłatę stosunkową z 200 000 zł do 100 000 zł. Limit 200 000 zł jest już nieaktualny.
Kiedy można odzyskać opłatę po cofnięciu pozwu albo ugodzie?
Sąd zwraca całą opłatę od pozwu cofniętego, zanim wysłał jego odpis drugiej stronie (art. 79 ust. 1 pkt 1 lit. b). Po doręczeniu odpisu pozwanemu zasady zwrotu są inne, dlatego skutki cofnięcia warto sprawdzić przed jego złożeniem.
—
Chcesz policzyć realny koszt pozwu i wybrać najtańszą ścieżkę – nakazową, EPU czy zwykły proces? Skontaktuj się z nami – dobierzemy tryb i poprowadzimy windykację sądową tak, żeby koszty poniósł ostatecznie dłużnik.
